بعد از شاک ویو فیزیوتراپی، تا ۴۸ ساعت از ورزش سنگین، حرکات ضربه ای و فعالیت هایی که درد ناحیه درمان را بیشتر می کنند، پرهیز کنید. کارهای سبک روزانه معمولا قابل انجام هستند و تمرین هایی را که فیزیوتراپیست برای همین دوره تجویز کرده، طبق دستور انجام دهید. برای کنترل درد، ایبوپروفن یا ناپروکسن را خودسرانه شروع نکنید و اگر دارویی را با تجویز پزشک مصرف می کنید، بدون هماهنگی آن را قطع نکنید. درد شدید و ناگهانی یا ناتوانی تازه در استفاده از عضو نیاز به ارزیابی فوری دارد.
ممکن است بلافاصله بعد از جلسه، پاشنه یا شانه کمتر درد بگیرد و احساس کنید می توانید به برنامه ورزشی قبلی برگردید. گاهی این تسکین کوتاه است و حساسیت چند ساعت بعد خودش را نشان می دهد. برای همین، کارهای ممنوع بعد از شاک ویو را بر اساس میزان فشار روی همان ناحیه بسنجید. برای کسی که پاشنه اش درمان شده، دویدن می تواند مشکل ساز باشد. برای کسی که شانه اش درمان شده، برداشتن یک چمدان سنگین از بالای کمد ممکن است همان فشار را ایجاد کند.
بعد از شاک ویو چه کارهایی نباید انجام داد؟
مهم ترین کارهای ممنوع بعد از شاک ویو فعالیت هایی هستند که به محل درمان فشار زیاد یا تکراری وارد می کنند. این محدودیت هم ورزش را در بر می گیرد و هم بعضی کارهای خانه یا محل کار را.
اگر درمانگر برای آسیب شما محدودیت ویژه ای تعیین کرده، همان دستور اولویت دارد. برای اینکه بدانید کدام فعالیت را باید عقب بیندازید، از ورزش هایی شروع کنید که ناحیه درمان را مستقیما درگیر می کنند.
انجام فعالیتهای ورزشی سنگین و پرفشار
دویدن، پریدن و تمرین های پرشدت می توانند بعد از شاک ویو پاشنه، کف پا یا تاندون آشیل فشار زیادی به ناحیه وارد کنند. بعد از درمان شانه یا آرنج هم بهتر است تمرین سنگین بالاتنه، پرتاب و بلند کردن وزنه را در این بازه عقب بیندازید. اگر همان روز درد ندارید، باز هم برای امتحان کردن عضو سراغ وزنه قبلی یا مسیر همیشگی دویدن نروید.
فشار زیاد فقط در باشگاه اتفاق نمی افتد و بعضی کارهای روزمره هم می توانند ناحیه درمان را به همان اندازه درگیر کنند.
وارد کردن فشار بیشازحد به ناحیه درمانشده
اگر بعد از شاک ویو کف پا چند دقیقه راه رفتن راحت است اما با ایستادن طولانی دردتان بیشتر می شود، این دو فعالیت را یکسان در نظر نگیرید. می توانید کارهای ایستاده را کوتاه تر کنید و بین آنها بنشینید. بعد از درمان آرنج هم جابه جا کردن چند جعبه یا کار طولانی با ابزار دستی ممکن است ناحیه را بیشتر از یک حرکت سبک درگیر کند.
برای رعایت کارهای ممنوع بعد از شاک ویو، به مدت و تکرار فعالیت هم توجه کنید. اگر با کم کردن فشار باز هم درد اذیتتان می کند و می خواهید مسکن مصرف کنید، ابتدا درباره انتخاب دارو سوال کنید.
استفاده خودسرانه از داروهای ضدالتهاب
برخی راهنماهای بیمارستانی توصیه می کنند بعد از شاک ویو، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن و ناپروکسن را برای درد محل درمان خودسرانه مصرف نکنید. درباره اینکه این محدودیت بعد از آخرین جلسه دقیقا چقدر ادامه داشته باشد، توافق یکسانی وجود ندارد.
اگر دارویی را برای بیماری دیگری با تجویز پزشک مصرف می کنید، درباره ادامه آن با پزشک تجویزکننده و درمانگر هماهنگ کنید. اگر به مسکن نیاز دارید، درباره مناسب بودن استامینوفن برای شرایط خودتان سوال کنید. همین احتیاط برای روش هایی مثل ماساژ پرفشار که با هدف کاهش درد انجام می شوند هم به کار می آید.
انجام ماساژ شدید در محل درمان
اگر محل درمان حساس، متورم یا کبود است، فعلا روی همان قسمت ماساژ عمقی انجام ندهید و با ماساژگان یا فوم رولر فشار مستقیم وارد نکنید. این احتیاط به همان توصیه کاهش فشار دردزا روی ناحیه درمان مربوط است.
اگر ماساژ بخشی از برنامه فیزیوتراپی شماست، درباره زمان شروع و شدت مناسب از درمانگر بپرسید. اگر درد رو به افزایش است، بهتر است پیش از تلاش برای آرام کردن آن با ماساژ، روند علائم را به درمانگر گزارش دهید.
بیتوجهی به درد و التهاب غیرطبیعی
درد خفیف یا کمی قرمزی بعد از جلسه ممکن است طبیعی باشد، اما درد شدید و ناگهانی، ناتوانی تازه در راه رفتن یا از دست دادن توان حرکت عضو نیاز به ارزیابی فوری دارد. اگر درد یا تورم در روزهای بعد به جای بهتر شدن بیشتر می شود، با مرکز درمان تماس بگیرید.
هنگام تماس بگویید چه زمانی علائم شروع شدند، کدام حرکت دشوار شده و درد نسبت به روز قبل چه تغییری کرده است. اگر ناراحتی خفیف است و رو به کاهش است، معمولا می توانید فعالیت های سبک را با رعایت برنامه درمان ادامه دهید.

بعد از شاک ویو چه کارهایی باید انجام داد؟
شناخت کارهای ممنوع بعد از شاک ویو فقط بخشی از مراقبت است. بخش دیگر این است که فعالیت هایی را که قابل تحمل هستند ادامه دهید و تمرین های توانبخشی را طبق دستور انجام دهید. اگر برای شاک ویو پاشنه مراجعه کرده اید، ممکن است بتوانید کارهای معمول خانه را انجام دهید و فقط پیاده روی طولانی یا تمرین دویدن را عقب بیندازید.
این تنظیم موقت فعالیت همان چیزی است که در عمل به آن استراحت نسبی می گویند.
رعایت استراحت نسبی و پرهیز از فعالیت سنگین
استراحت نسبی یعنی بار روی ناحیه درمان را کم کنید و کارهای سبک قابل تحمل را ادامه دهید. مثلا می توانید برای انجام کارهای ضروری راه بروید و خرید سنگین یا پیاده روی طولانی را به روز دیگری موکول کنید. اگر شغل شما به ایستادن طولانی یا بلند کردن بار وابسته است، قبل از جلسه درباره تغییر موقت وظایف از فیزیوتراپیست راهنمایی بگیرید.
در کنار تنظیم فعالیت، عادت های معمول روزانه مثل نوشیدن مایعات را هم طبق نیاز بدن ادامه دهید.
نوشیدن آب کافی
بعد از شاک ویو می توانید مثل روزهای دیگر به اندازه نیازتان آب بنوشید. در راهنماهای بیمارستانی بررسی شده، مقدار ویژه ای از آب برای بهتر شدن نتیجه شاک ویو تعیین نشده است. اگر پزشک برایتان محدودیت مصرف مایعات گذاشته، همان دستور را رعایت کنید.
برای مراقبت از محل درمان، اقدام مشخص تری که می توانید انجام دهید این است که تمرین تجویزشده را با تعداد، شدت و زمان بندی تعیین شده انجام دهید.
انجام تمرینات تجویزشده توسط فیزیوتراپیست
تمرین توانبخشی با ورزش سنگینی که در دو روز اول عقب می اندازید فرق دارد. مثلا برای بعضی مشکلات تاندون آشیل، تمرین تقویتی مشخص بخشی از برنامه درمان است. اگر پیش از جلسه تمرین انجام می دادید، بپرسید بعد از شاک ویو با همان شدت ادامه دهید یا لازم است موقتا تعداد تکرار یا مقاومت را کمتر کنید.
اگر تمرین درد را به شکل واضح بیشتر می کند، پیش از افزایش شدت با درمانگر هماهنگ کنید. همین گزارش به او کمک می کند برنامه تمرین و جلسه بعد را با پاسخ بدن شما تطبیق دهد.
رعایت فاصله زمانی جلسات درمان
در بعضی برنامه ها، جلسات شاک ویو حدود یک هفته از هم فاصله دارند، اما تعداد و فاصله جلسات به تشخیص و برنامه درمان بستگی دارد. اگر بعد از یک جلسه دردتان کمتر شد، برای جلو انداختن جلسه بعد عجله نکنید. اگر ناراحتی جلسه قبلی تا موعد بعدی ادامه دارد یا بیشتر شده است، قبل از مراجعه موضوع را به درمانگر اطلاع دهید.
بازه بین دو جلسه با مدت پرهیز از ورزش سنگین فرق دارد. ممکن است جلسات هفتگی باشند و محدودیت اولیه فعالیت بعد از هر جلسه حدود ۴۸ ساعت باشد.
تا چند روز بعد از شاک ویو باید مراقبتهای لازم را رعایت کرد؟
برای بیشتر دستورهای عمومی، کارهای ممنوع بعد از شاک ویو مثل دویدن، پریدن و فشار سنگین به ناحیه درمان، دست کم در ۴۸ ساعت اول بعد از هر جلسه اهمیت دارند. پس از آن، اگر درد و حساسیت کمتر شده و درمانگر محدودیت دیگری تعیین نکرده، فعالیت را تدریجی از سر بگیرید. مثلا پیش از برگشت به دویدن، ببینید راه رفتن معمولی و تمرین سبک تجویزشده را چطور تحمل می کنید. پایان دو روز به تنهایی نشان نمی دهد عضو آماده بازگشت به تمرین سنگین است.
مدت مراقبت را با روند علائم تنظیم کنید. اگر روز دوم هنگام فعالیت سبک ناراحتی کمتری دارید، وضعیت با کسی که دردش بیشتر شده و هنوز نمی تواند وزنش را روی پا بگذارد فرق دارد. برای تصمیم درباره ادامه فعالیت، شدت درد، توان استفاده از عضو و تغییر علائم نسبت به روز قبل را کنار هم ببینید.

عوارض طبیعی بعد از شاک ویو چیست و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
حساسیت موضعی، درد خفیف، قرمزی، کبودی کوچک یا کمی تورم ممکن است بعد از شاک ویو ایجاد شوند و معمولا ظرف چند روز رو به بهبود می روند. گاهی بلافاصله بعد از جلسه درد کمتر است و چند ساعت بعد برمی گردد. رعایت کارهای ممنوع بعد از شاک ویو کمک می کند در این فاصله به ناحیه فشار اضافه وارد نکنید. اگر ناراحتی به جای بهتر شدن بیشتر می شود یا از محدوده ای که درمانگر توضیح داده فراتر می رود، با مرکز درمان تماس بگیرید.
اگر درد شدید و ناگهانی ایجاد شد یا توان استفاده از عضو را از دست دادید، برای ارزیابی فوری به اورژانس مراجعه کنید. برای مثال، اگر بعد از درمان آشیل ناگهان درد شدیدی در پشت پا حس کردید و نتوانستید روی پا وزن بگذارید، تا نوبت بعدی صبر نکنید. در مقابل، درد خفیفی که هر روز کمتر می شود، می تواند بخشی از واکنش کوتاه مدت بعد از جلسه باشد. شدت این واکنش به تنهایی میزان اثر درمان را نشان نمی دهد.
چه عواملی بر نتیجه درمان با شاک ویو تأثیر میگذارند؟
نتیجه شاک ویو به تشخیص، محل درگیری، روش درمان و برنامه توانبخشی بستگی دارد. برای مثال، شواهد مربوط به شاک ویو در بعضی مشکلات پاشنه یا آشیل با شواهد مربوط به تاندون شانه یکسان نیست. حتی در یک ناحیه مثل شانه، وجود یا نبود رسوب کلسیم می تواند در تصمیم درباره کاربرد شاک ویو اهمیت داشته باشد. به همین دلیل، تجربه فردی که برای درد پاشنه درمان شده، زمان بهبود یا نتیجه درمان شانه شما را پیش بینی نمی کند.
رعایت کارهای ممنوع بعد از شاک ویو، انجام تمرین متناسب و مدیریت فشار روزانه هم بخشی از برنامه هستند. برای پیگیری پیشرفت، یک کار مشخص را در شرایط مشابه مقایسه کنید. مثلا ببینید در چند هفته بعد، راه رفتن تا محل کار یا بالا بردن دست چقدر راحت تر شده است. این مقایسه از قضاوت بر اساس درد همان شب یا احساس سبکی بلافاصله بعد از جلسه دقیق تر است. اگر پیشرفتی حس نمی کنید، این مثال های روزمره به درمانگر کمک می کنند تشخیص و برنامه را دوباره بررسی کند.
سخن نهایی
در دو روز اول بعد از هر جلسه، فشار سنگین و حرکت دردزا را از برنامه کنار بگذارید و کارهای سبک را در حدی انجام دهید که قابل تحمل باشند. تمرین توانبخشی را طبق دستور ادامه دهید و برای شروع یا قطع دارو با پزشک یا درمانگر هماهنگ کنید. اگر درد خفیف رو به کاهش است، فعالیت را مرحله به مرحله بیشتر کنید. اگر درد شدید و ناگهانی ایجاد شد یا استفاده از عضو دشوار شد، همان موقع برای ارزیابی اقدام کنید.
در زندگی روزمره، بیشتر سوال ها درباره راه رفتن، برگشت به باشگاه و مصرف مسکن پیش می آیند. پاسخ هر کدام به محل درمان و دستور اختصاصی فیزیوتراپیست بستگی دارد.
سوالات متداول
- آیا بعد از شاک ویو می توان راه رفت؟
راه رفتن معمولی اغلب مجاز است. اگر درد را بیشتر می کند، مسیر را کوتاه کنید و دستور درمانگر را رعایت کنید.
- چند روز بعد از شاک ویو می توان ورزش کرد؟
معمولا تا ۴۸ ساعت از ورزش سنگین و ضربه ای پرهیز کنید. بعد از آن، با توجه به علائم و برنامه فیزیوتراپی تدریجی برگردید.
- آیا بعد از شاک ویو می توان ایبوپروفن خورد؟
برای درد محل درمان خودسرانه ایبوپروفن مصرف نکنید. اگر آن را با نسخه مصرف می کنید، درباره ادامه مصرف با پزشک هماهنگ کنید.
- آیا درد بعد از شاک ویو طبیعی است؟
درد خفیف و کوتاه مدت ممکن است طبیعی باشد. درد شدید و ناگهانی یا ناتوانی در استفاده از عضو نیاز به ارزیابی فوری دارد.